ବିଶାଳ ପ୍ରକୃତିରେ, ଏକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅନନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପଦ୍ଧତି ଏବଂ କଠିନ ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଛି, ଏବଂ ତାହା ହେଉଛି ବାଉଁଶ। ବାଉଁଶକୁ ପ୍ରାୟତଃ ମଜାରେ "ରାତାରାତି ଉଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ଘାସ" କୁହାଯାଏ। ଏହି ସରଳ ମନେହେଉଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ପଛରେ ଗଭୀର ଜୈବିକ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ରହସ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ଲେଖାଟି ଆପଣଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ବାଉଁଶ ପଛରେ ଥିବା ରହସ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରେ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭୂମିକା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ନେଇଯିବ।
୧. ବାଉଁଶ: ଔଷଧି ମଧ୍ୟରେ "ବିଶାଳ"
ଅନ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ତୁଳନାରେ ବାଉଁଶ ଏକ ଗ୍ରାମୀଣ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ, ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବୃଦ୍ଧି ହାର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା। ଉପଯୁକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ, କିଛି ପ୍ରକାରର ବାଉଁଶ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଦଶ ସେଣ୍ଟିମିଟର ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ ଏବଂ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ହାର ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତରେ ଏକ ଚମତ୍କାର। ତେବେ ବାଉଁଶକୁ ଏତେ ଉଚ୍ଚ କାହିଁକି ଚାଷ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ?
ପ୍ରକୃତରେ, ଆମକୁ ଔଷଧ ଏବଂ କାଠିଆ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝିବାକୁ ପଡିବ। ଔଷଧୀୟ ଗଛର କାଣ୍ଡରେ ଥିବା ଜାଇଲେମ୍ ଅନୁନ୍ନତ ଏବଂ ଏକ ଘନ ଏବଂ କଠିନ ଗଣ୍ଡି ଗଠନ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ କାଠିଆ ଗଛର ଭଲ ଭାବରେ ବିକଶିତ ଜାଇଲେମ୍ ଏବଂ କଠିନ ଗଣ୍ଡି ଥାଏ। ଯଦିଓ ବାଉଁଶ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ, ଏହାର କାଣ୍ଡରେ ଗଛ ପରି ବାର୍ଷିକ ବଳୟ ଗଠନ ନାହିଁ। ବରଂ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଫାଇବର ବଣ୍ଡଲ୍ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ଅନେକ ଫମ୍ପା ବାଉଁଶ ଗଣ୍ଡି ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଏହି କାରଣରୁ ବାଉଁଶ ଏତେ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ଏବେ ବି ଏକ ଔଷଧୀୟ ଗଛ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ।
ତେବେ ଆପଣ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି କି ବାଉଁଶ ଏତେ ଉଚ୍ଚ କାହିଁକି ହୋଇପାରେ? ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଉଁଶର ଅନନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଯୋଗୁଁ। ବାଉଁଶର ବୃଦ୍ଧି ଧାରାକୁ "କ୍ଷୁଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରକାର" କୁହାଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍, ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ବାଉଁଶ ଡାଳ ମାଟିରୁ ବାହାରକୁ ଯାଏ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଗତିରେ ଉପରକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ, ନିରନ୍ତର ନୂତନ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ପତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ସହିତ, ବାଉଁଶର କାଣ୍ଡ ଗଠନ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ଏଗୁଡ଼ିକ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଫାଇବର ଗଣ୍ଠିରେ ଗଠିତ। ଏହି ଫାଇବର ଗଣ୍ଠିଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ବାଉଁଶକୁ ଭଲ ନମନୀୟତା ଏବଂ କଠିନତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
୨. ବାଉଁଶ ବୃଦ୍ଧି ପଛରେ ଥିବା ଜୈବିକ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ରହସ୍ୟ
ବାଉଁଶ ଏତେ ଉଚ୍ଚ ହେବାର କାରଣ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ପରିବେଶ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ। ବାଉଁଶ ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ପରିବେଶରେ ବଢ଼ିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ, ଯାହା ବାଉଁଶର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରଜନନ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ। ବାଉଁଶର ଅଧିକ ମାଟି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ବାଉଁଶ ଖରାପ ମାଟି ହେଉ କିମ୍ବା ଉର୍ବର ମାଟି ହେଉ ଭଲ ଭାବରେ ବଢ଼ିପାରେ। ଏହା ବାଉଁଶକୁ ପ୍ରକୃତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କରିଥାଏ।
ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ବାଉଁଶର ଶୀଘ୍ର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ପରିବେଶ ସହିତ ସଫଳ ଅନୁକୂଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ବାଉଁଶ ଅଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଯୌନ ପ୍ରଜନନର ମିଶ୍ରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଜନନ କରେ। ଅଲିଙ୍ଗ ପ୍ରଜନନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭୂମିଗତ କାଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ବାଉଁଶ ଚାବୁକ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମାଟିରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ନୂତନ ବାଉଁଶ ଡାଳ ଏବଂ ଗଛ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଯୌନ ପ୍ରଜନନ ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ମାଧ୍ୟମରେ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବାଉଁଶ ଫୁଲ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବିରଳ, ଏବଂ ଏହା ଫୁଟିବା ପରେ, ଏହା ସମଗ୍ର ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇବ। ଅଲିଙ୍ଗ ପ୍ରଜନନ ହେଉଛି ବାଉଁଶର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଜନନ ପଦ୍ଧତି।
ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଆଖପାଖ ପରିବେଶ ଉପରେ ବାଉଁଶର ପ୍ରଭାବ ବହୁଗୁଣିତ। ବାଉଁଶର ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଘନ ପତ୍ର ଅନ୍ୟ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ପାଇଁ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ପାଇଁ ବାଉଁଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ଯେପରିକି ବିଶାଳ ପାଣ୍ଡା, ବାଉଁଶ ମୂଷା, ଇତ୍ୟାଦି। ବାଉଁଶର ସୁବିକଶିତ ମୂଳ ପ୍ରଣାଳୀ ମାଟି କ୍ଷୟକୁ ରୋକିପାରେ ଏବଂ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବଜାୟ ରଖିପାରେ। ବାଉଁଶର ବାୟୁକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପତ୍ର ଏବଂ ଡାଳ ବାୟୁରେ ଥିବା କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥକୁ ଶୋଷଣ କରି ଅମ୍ଳଜାନ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ମୁକ୍ତ କରିପାରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଉନ୍ନତ ହୁଏ ଏବଂ ତାପମାତ୍ରା ହ୍ରାସ ପାଏ।
3. ପ୍ରକୃତିରେ ବାଉଁଶର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭୂମିକା
ପ୍ରକୃତିରେ ବାଉଁଶର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଭୂମିକାକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମତଃ, ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶଗତ ସମ୍ପଦ ଭାବରେ, ବାଉଁଶ ପରିବେଶଗତ ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲର ଅସ୍ତିତ୍ୱ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ମାଟି ଏବଂ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ମାନବ ସମାଜରେ ବାଉଁଶର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି। ବାଉଁଶ ହାଲୁକା, କଠିନ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ, ଫର୍ଣ୍ଣିଚର, କାଗଜ ତିଆରି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବାଉଁଶର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ସାଜସଜ୍ଜା ମୂଲ୍ୟ ଅଛି। ପ୍ରାଚୀନ କବିମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଉଁଶର ପ୍ରଶଂସା କରି ଅନେକ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ।
ଏହାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଛି। ବାଉଁଶ ପଛରେ ଥିବା ଜୈବିକ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ରହସ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରେ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭୂମିକାକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝି, ଆମେ କେବଳ ଏହି ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ଭିଦ ସମ୍ପଦକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇପାରିବା ନାହିଁ, ବରଂ ପରିବେଶଗତ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି କରିପାରିବା। ଅଧିକ ଅବଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ପୋଷ୍ଟ ସମୟ: ଅଗଷ୍ଟ-୨୪-୨୦୨୪
